Δευτέρα, 28 Μαΐου 2018

Ιατρική δεν ασκείται χωρίς τα μαθηματικά

Η καθοριστική συμβολή των μαθηματικών στην Ιατρική αλλά και σε άλλες επιστήμες υγείας αναδείχθηκε ανάγλυφα χθες το απόγευμα σε ειδική εκδήλωση που διοργάνωσε η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή Λάρισας στο πλαίσιο των επετειακών εορταστικών εκδηλώσεων με αφορμή την ανακήρυξη του 2018 ως "Έτους Μαθηματικών".
"Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τα μαθηματικά ως κάτι δυσνόητο, περίπλοκο και αφηρημένο. Και όμως στον πυρήνα των μαθηματικών βρίσκεται η απλοποίηση" υποστήριξε ο καθηγητής Νευρολογίας του Πανεπιστημίου της Βασιλείας Λουδοβίκος Κάππος στη βασική του ομιλία για να εξηγήσει: "Εφόσον ανάγω ένα αντικείμενο ή ένα ζωντανό πλάσμα σε έναν αριθμό, του αφαιρώ όλες τις λεπτομέρειες. Κάνοντας αυτή την απλοποίηση όμως μπορώ να το χειριστώ καλύτερα, να εξάγω γενικούς κανόνες, για να ταξινομήσω τα πράγματα και για να μπορώ να τα χειριστώ καλύτερα. Π.χ. αν μάθω να κάνω πολλαπλασιασμό, δεν χρειάζεται πλέον να τα μετρήσω όλα και μπορώ να χειριστώ καλύτερα τα αντικείμενα. Από την άλλη πλευρά όμως με τον πολλαπλασιασμό απομακρύνομαι ακόμα περισσότερο από αυτό καθ' αυτό το αντικείμενό μου, γίνεται πιο αφηρημένο".

Προηγουμένως ο καθηγητής του ΕΜΠ και πρόεδρος της ΕΜΕ κ. Αργύρης Φελλούρης προλογίζοντας τον εκλεκτό προσκεκλημένο αναφέρθηκε στο έργο του Δημήτρη Κάππου πατέρα του ομιλητή και ακολούθησε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον στρογγυλό τραπέζι με θέμα : "Είναι τα Μαθηματικά απαραίτητα στις Επιστήμες Υγείας;"

Ο καθηγητής Καρδιολογίας Φίλιππος Τρυποσκιάδης αναφέρθηκε αρχικά σε εφαρμοσμένα μαθηματικά μοντέλα με τη χρήση της πληροφορικής και των νέων τεχνολογιών χαρακτηρίζοντας τεράστια τη σημασία της μαθηματικής επιστήμης στην καθημερινή κλινική πράξη, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως η καθοδήγηση της σκέψης του ιατρού, η σωστή διάγνωση σε κρίσιμες παθήσεις όπως η στεφανιαία νόσος, απαιτούν αναλυτικές και συνθετικές μαθηματικές μεθόδους. Στάθηκε στη σημασία των μαθηματικών στη μελέτη του ανθρωπίνου σώματος χωρίς εγχείρηση, στα εφαρμοσμένα μαθηματικά των απεικονιστικών τεχνικών καθώς και στον έλεγχο για την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων και τις σχετικές κλινικές μελέτες. "Τα μαθηματικά αποφασίζουν για την αποτελεσματικότητα ενός φαρμάκου" τόνισε χαρακτηριστικά.

Στις εφαρμογές των μαθηματικών στη νεφρολογία αλλά και στη χρησιμοποιούμενη σύγχρονη τεχνολογία αναφέρθηκε ο καθηγητής Νεφρολογίας Γιάννης Στεφανίδης στην παρέμβασή του σημειώνοντας ότι η λειτουργία των μηχανημάτων τεχνητού νεφρού (υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας), ως σύγχρονων τεχνολογικών μέσων, βασίζεται στα επιτεύγματα και στις εξελίξεις των μαθηματικών. Επιπλέον, στην κατανόηση της φυσιολογίας του νεφρού σημαντικό ρόλο παίζει η προσομοίωση με μοντέλα διαφορικών εξισώσεων. Όμως και στην κλινική πράξη, συνέχισε, τα μαθηματικά έχουν κεντρικό ρόλο στη νεφρολογία. Χρησιμοποιούνται εξισώσεις για την εκτίμηση της ποιότητας της θεραπείας αιμοκάθαρσης ή περιτοναϊκής κάθαρσης, για την εκτίμηση της μεταβολής του όγκου αίματος. Εξισώσεις για τον υπολογισμό της νεφρικής λειτουργίας, δηλ. του ρυθμού σπειραματικής διήθησης και της νεφρικής αιματικής ροής. Σε αυτούς του υπολογισμούς βασίζονται σημαντικότατες κλινικές αποφάσεις.

Ο δρ. Απόστολος Κομνός, διευθυντής ΜΕΘ-ΜΑΦ και Ιατρικής Υπηρεσίας του Γ. Ν. Λάρισας, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στους αλγορίθμους της επείγουσας ιατρικής. Περιέγραψε σχέδια δράσης για ΚΑΡΠΑ, ασυστολία, ενδονοσοκομειακή ανακοπή κλπ., παρουσιάζοντας τους αλγορίθμους εφαρμογής και αναδεικνύοντας τη σημασία των δενδροδιαγραμμάτων όμοιων με αυτά που η μαθηματική επιστήμη χρησιμοποιεί στη Συνδυαστική και τη Θεωρία Πιθανοτήτων. Αναφέρθηκε σε εισαγωγές βαρύτατων περιστατικών στις ΜΕΘ, παρουσιάζοντας μοντέλα πρόβλεψης βιωσιμότητας που χρησιμοποιούν ως βασικό εργαλείο εκθετικές και λογαριθμικές συναρτήσεις.

Την εμπειρία του ως συντονιστής των Εθνικών Ομάδων των Μαθηματικών κατέθεσε ο δρ. Γιάννης Τυρλής, γενικός γραμματέας της ΕΜΕ, εμβληματική φυσιογνωμία της μαθηματικής εκπαίδευσης στη χώρα, αναφέροντας χαρακτηριστικά παραδείγματα διακριθέντων μαθητών σε Ολυμπιάδες , που διέγραψαν στη συνέχεια λαμπρή πορεία ως πανεπιστημιακοί δάσκαλοι στην Ιατρική, και πώς τα εφαρμοσμένα μαθηματικά τους βοήθησαν καθοριστικά στην κλινική ιατρική αλλά και στην επιστημονική έρευνα. Αναφέρθηκε στα δύο Νόμπελ Ιατρικής που είχαν ως βάση μαθηματικά μοντέλα και τέλος τόνισε την αναγκαιότητα να συνδεθούν περισσότερο τα μαθηματικά με τις Σχολές Υγείας , από την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο έως τις μεταπτυχιακές ειδικεύσεις.

Από την πλευρά του ο Κώστας Καραμπάτσας, συντονιστής διεθνών σχέσεων της ΕΜΕ, ανέφερε χαρακτηριστικά παραδείγματα μαθηματικών προτύπων στις απεικονίσεις του εγκεφάλου, ενώ ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις εφαρμογές της Στατιστικής στις Επιστήμες Υγείας, με μεθόδους και τεστ ανεξαρτησίας για την κληρονομικότητα και τις πιθανότητες εμφάνισης νοσημάτων. Με όπλο τέλος, την πολυετή επιτυχή θητεία του ως διοικητής των τριών μεγαλυτέρων νοσοκομείων της Θεσσαλίας (Λάρισα και Βόλος), αναφέρθηκε σε καλές πρακτικές του health management, στους ελέγχους ποιότητας και αποδοτικότητας των νοσοκομείων του ΕΣΥ, και στη βοήθεια συγκεκριμένων μαθηματικών μοντέλων ώστε με εξορθολογισμό ανθρώπινων και υλικών πόρων να επιτυγχάνεται μείωση περιττών δαπανών χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα της παροχής υπηρεσιών.

Σημειώνεται, τέλος ότι, κατά την έναρξη της εκδήλωσης χαιρετισμούς απηύθυναν ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Βασίλης Κόκκαλης, ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός, ο βουλευτής του Κινήματος Αλλαγής Κώστας Μπαργιώτας και ο αντιδήμαρχος Λαρισαίων Παναγιώτης Νταής, ενώ μεταξύ άλλων, επισημάνθηκε ότι η Λάρισα θα διοργανώσει την επόμενη χρονιά το Πανελλήνιο Μαθηματικό Συνέδριο με τους εκπροσώπους φορέων να δηλώνουν τη στήριξή τους στη συγκεκριμένη διοργάνωση. Εκτός των προαναφερθέντων στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο πρύτανης του ΤΕΙ Λάρισας Ξενοφών Σπηλιώτης, σύσσωμη η ηγεσία του τοπικού παραρτήματος της Μαθηματικής Εταιρείας και ο πρώην διοικητής της ΒΙΠΕ Λάζαρος Μακρής.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου