Υπάρχει ένα γνωστό πόστερ σε φυσικά τμήματα πανεπιστημίων: στην κορυφή γράφει «Και είπε ο Θεός», ακολουθούν οι εξισώσεις του Maxwell σε σφαιρικές συντεταγμένες, και κλείνει με «και έγινε φως». Δεν είναι απλώς ένα έξυπνο εύρημα σχεδίασης — αγγίζει μια βαθιά, μακρόχρονη παράδοση στην ιστορία της επιστήμης: την πεποίθηση πολλών μεγάλων επιστημόνων ότι η μελέτη της φύσης είναι, με έναν τρόπο, η μελέτη της ίδιας της τάξης που έθεσε ο Θεός στη δημιουργία.
Ο ίδιος ο James Clerk Maxwell ήταν βαθιά θρησκευόμενος άνθρωπος — έγραφε ύμνους, μελετούσε τη θεολογία με το ίδιο πάθος με τα μαθηματικά, και έβλεπε τη δουλειά του ως τρόπο να κατανοήσει τη νοημοσύνη πίσω από τη φυσική τάξη. Δεν ήταν ο μόνος: ο Johannes Kepler, αιώνες νωρίτερα, είχε γράψει ότι ένιωθε σαν να «σκεφτόταν τις σκέψεις του Θεού» καθώς ανακάλυπτε τους νόμους της πλανητικής κίνησης.
Οι εξισώσεις που βλέπεις στο πόστερ — νόμος του Gauss, νόμος του Faraday, νόμος του Ampère με τη διόρθωση του Maxwell — περιγράφουν πλήρως πώς αλληλεπιδρούν τα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία. Συνδυάζοντάς τες κατάλληλα, ο Maxwell ανακάλυψε κάτι που κανείς δεν περίμενε: μια κυματική εξίσωση, με ταχύτητα διάδοσης ακριβώς ίση με την ταχύτητα του φωτός. Το φως, συνειδητοποίησε, δεν ήταν παρά ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα — φως, ηλεκτρισμός και μαγνητισμός αποδείχθηκαν το ίδιο, βαθύτερο πράγμα.
Για ανθρώπους σαν τον Maxwell, μια τέτοια ανακάλυψη δεν ήταν αντίθετη στην πίστη τους — ήταν έκφρασή της. Η κομψότητα και η ενότητα που βρήκε μέσα στις εξισώσεις του έμοιαζαν, στα μάτια του, σαν ένα παράθυρο στη λογική τάξη πίσω από τη δημιουργία. Το «και έγινε φως» στο πόστερ δεν είναι απλώς λογοπαίγνιο πάνω στη Γένεση — είναι μια ειλικρινής υπενθύμιση ότι, για πολλούς από τους ανθρώπους που έχτισαν τη σύγχρονη φυσική, η επιστήμη και η πίστη δεν στέκονταν σε αντίθετες πλευρές, αλλά κοιτούσαν προς την ίδια κατεύθυνση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου