Το Φαινόμενο Dzhanibekov -- Γιατί ένα Παξιμάδι Αναποδογυρίζει στο Διάστημα

🔧 Το Φαινόμενο Dzhanibekov

Πειραματιζόμενος σε συνθήκες μικροβαρύτητας στον σοβιετικό διαστημικό σταθμό Salyut 7 το 1985, ο κοσμοναύτης Vladimir Dzhanibekov παρατήρησε ένα περιστρεφόμενο παξιμάδι να αναποδογυρίζει μόνο του, ξαφνικά, στη μέση του αέρα. Παρατηρούσε ένα φαινόμενο που είχε περιγραφεί μαθηματικά για πρώτη φορά από τον Louis Poinsot το 1834 — όταν ένα στερεό σώμα με τρεις διακριτές κύριες ροπές αδράνειας περιστρέφεται γύρω από τον ενδιάμεσο άξονά του, μπορεί να εμφανίσει απρόβλεπτες αναστροφές 180 μοιρών, ακόμη και χωρίς την επίδραση εξωτερικής ροπής.

Αυτό μπορεί να επιδειχθεί εύκολα με μια ρακέτα τένις: όταν η ρακέτα ρίχνεται στον αέρα περιστρεφόμενη γύρω από τον πρώτο ή τον τρίτο κύριο άξονά της, δεν υφίσταται επιπλέον ημιπεριστροφή γύρω από άλλον άξονα. Όταν όμως ρίχνεται περιστρεφόμενη γύρω από τον ενδιάμεσο άξονα, τείνει να «στριφογυρίσει» έτσι ώστε να πιαστεί με την αντίθετη όψη προς τα πάνω — γι' αυτό το φαινόμενο είναι επίσης γνωστό ως «θεώρημα της ρακέτας τένις» (tennis racket theorem).

Το φαινόμενο δεν οφείλεται σε κάποιο μυστήριο της μικροβαρύτητας — συμβαίνει εξίσου και στη Γη, απλώς η βαρύτητα και η αντίσταση του αέρα συνήθως το κρύβουν πολύ γρήγορα. Στο διάστημα, χωρίς τέτοιες παρεμβολές, η αναστροφή μπορεί να συνεχιστεί καθαρά και ευδιάκριτα για πολλή ώρα.

 

📘

Έρχεται το πολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — βρες όλες τις επιλογές εδώ

PDF & Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα — χωρίς εγγραφή • Portify

📚 437 βιβλία🎬 22.000+ Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα

Δες τα βιβλία →